door Fred Triep

Inleiding

Zij steek haar snuit omhoog en gilt. Waarschijnlijk is het een vrouwtjesdier, want bij de indri begint het vrouwtje met het concert. Andere familieleden volgen, maar dan op een andere toonhoogte. Op de achtergrond hoor ik de families van verder gelegen bospercelen “zingen”. Erg fascinerend!

De aankomst

Gistermiddag zijn we uitgestapt uit de taxi- brousse op de kruising van de weg naar Andasibe met de RN2 (Antananarivo- Toamasina). Marianne, mijn reisgenote, was meteen in een uitgelaten stemming: zo maar uitstappen bij een zijweg, waar niets te zien valt, dat moet wel spannend worden! We waren op weg naar het Andasibe Nationaal Park (vroeger Perinet geheten) om de indri (Indri indri) te zien en te horen. Ik had de avond daarvoor al in mijn reisgids gekeken, waar we zouden kunnen overnachten. We zouden kunnen slapen in het Buffet Gare in het dorpje Andasibe. Volgens mijn reisgids was dit hotel vroeger een heel sfeervolle slaapplaats, het heeft nog een koloniale inrichting en Prins Philip en David Attenborough zouden er ooit geslapen hebben. Maar omdat de trein niet meer rijdt, leek de reis er naar toe ons te moeizaam. We konden nu alleen met de taxi- brousse reizen en dat betekende dat we op een aantal kilometers ten zuiden van het dorp zouden aankomen. Onze reisgids noemde naast het Buffet Gare ook het hotel Feon ’nyala (= geluiden uit het oerwoud), dat door veel natuurliefhebbers geroemd wordt om zijn prachtige ligging. Dit hotel lag enkele honderd meters vanaf de doorgaande weg van Antananarivo naar de kust.

Nadat we een paar honderd meter over de asfaltweg hadden gelopen, zagen we een zijweg aan onze rechterhand. Daar bleek het hotel te staan. Toen we daar naar binnen gingen, kwamen we in een grote zaal die “koloniaal” overkwam. Het was heel sfeervol. Door de ramen aan de linkerzijkant van de zaal zagen we een terras met uitzicht over een rivier. We hadden al meteen het gevoel, dat dit een heel mooie plek zou zijn om een paar dagen door te brengen. We liepen het terras op en keken op een rivier uit met aan de overkant een tropisch woud. In dat bos moest de indri zitten. Achter het hotel stonden op drie niveaus boven elkaar langs de helling bungalowtjes met rieten daken. Het bleek niet moeilijk om een van de bungalowtjes te bemachtigen: de meeste stonden leeg, omdat door de burgeroorlog van twee jaar geleden het toerisme naar Madagaskar nog steeds niet op het oude niveau gekomen is. Ons huisje stond op het tweede niveau, zodat we uitkeken op een lager niveau met een rijtje andere huisjes. 

De grote foto's zijn respectievelijk 96 Kb, 106 Kb en 94 Kb Links en rechts: De bungalowtjes van hotel Feon'nyala staan in drie rijen boven elkaar achter het hotel. Helemaal rechts: Naast onze bungalow wordt door werklieden een nieuw huisje gebouwd Foto's: Fred Triep

Links naast ons huis stond een reizigerboom, een heel kenmerkende plant van Madagaskar. De bladeren van deze boom liggen allemaal in een plat vlak en de bladscheden sluiten elkaar af, zodat er water in kan blijven staan. Reizigers kunnen in een noodsituatie het water uit die bladscheden opdrinken, door een snee in de bladschede te maken. Daarom heeft deze boom de naam reizigersplant gekregen.

Grote foto links is 155 Kb Links: Tussen de bungalows van hotel Feon'nyala staat de karakteristieke Madagaskareense reizigersplant (Ravenala madagascariensis). Foto: Fred Triep

Nadat we onze bagage in het huisje hadden opgeslagen, besloten we nog een korte wandeling te maken. We hadden enkele uren opgepropt in een klein busje gezeten om hier te komen. We waren blij onze benen te kunnen strekken. We liepen over de asfaltweg richting Andasibe en we kwamen na een kwartier lopen bij de ingang van het Andasibe Nationaal Park. 

Grote foto links is 90 Kb Links: Uitzicht op het hotel Feon 'nyala  met zijn bungalowtjes, gezien vanaf de weg naar Andasibe (voorbij de ingang van het hotel) Foto: Fred Triep

Bij de ingang kwamen we Michael tegen. Hij bleek een officiële gids van het Nationale Park te zijn. Hij wilde graag met ons de volgende dag het oerwoud ingaan om ons de indri te laten zien.

De indri's laten zich zien

Vanochtend zijn we vroeg opgestaan en we hebben om kwart over zeven ontbeten. Toen we van onze bungalow naar de eetzaal in het hoofdgebouw liepen, keken we uit over de rivier. Mistflarden hingen over de rivier, terwijl zonnestralen door de mist probeerden heen te dringen. Op het water was een kleine schittering te herkennen, terwijl daarom heen de grijsheid regeerde. Het zag er mysterieus en sprookjesachtig uit. Het zou een mooie dag worden, maar het was nog te fris om buiten te zitten. 

Grote foto links is 92 Kb, rechts 64 Kb Links: Uitzicht op de mistige rivier vanaf het terras van hotel Feon'nyala Rechts: De eerste zonnestralen proberen door de mist boven de rivier te dringen Foto's: Fred Triep

Om kwart voor acht hebben we onze dagrugzakjes gepakt en toen zijn we naar de ingang van het Nationale Park gelopen. Bij de ingang troffen we Michael weer, hij had onthouden dat we een gids nodig hebben. Hij zou vandaag onze gids zijn om ons de indri te laten zien en horen.

Nadat we de toegangskaartjes voor het park hadden afgerekend, liepen we achter Michael door de achterdeur van het gebouw het park in. Even daarna liepen we over een bruggetje, dat ons naar de overkant van de rivier bracht. Michael zei, dat hij het gebied goed kende, hij had al heel veel groepen gegidst. En hij wist ook waar de Indri’s zaten, hij durfde met zekerheid te zeggen dat we ze zouden zien.
Het smalle pad liep langzaam omhoog. Het bos, waar we doorliepen, was geen primair oerwoud meer.

We komen op het pad twee andere toeristen met een gids tegen. Michael zegt, dat we even moeten wachten. Hij verdwijnt samen met de andere gids in het bos. Wij wachten geduldig. Het ander tweetal is een stel Fransen. Na tien minuten wachten komen de gidsen terug, zij hebben een familie van indri’s gevonden. We volgen hem enkele meters door het bos en dan wijst Michael omhoog. Hoog in de bomen zie ik twee halfapen. Aan het patroon van wit, grijs en zwart herken ik ze als indri’s. De halfapen zitten op een aparte tak bladeren te eten. Ze zijn nu, rond half negen, aan hun ontbijt bezig. Ik draai mijn supertelelens van 300 mm op mijn camera en kan nu de halfapen beter zien. Ik sta vlak onder een van de halfapen, hij of zij ziet er echt als een teddybeer uit. Heel schattig! Blad voor blad wordt van een tak afgetrokken en door de indri opgegeten. 

Grote foto links is 126 Kb, rechts 95 Kb Links: Een indri wordt vanaf onderen gefotografeerd, terwijl hij aan zijn ontbijt zit Rechts: Een indri kijkt mij aan tijdens het ontbijt Foto's: Fred Triep

De Fransen uiten een kreet. Ik kijk omhoog en zie druppels naar beneden komen. De indri heeft waarschijnlijk voldoende gegeten en is nu aan het plassen. Gelukkig kan ik nog op tijd een paar stappen opzij maken, waardoor de urine naast mij op de grond terecht komt. Ik tuur weer door mijn telelens en zorg er tegelijk voor dat ik niet recht onder hem sta. Dan vallen de drollen naar beneden. Halfapen lijken net mensen, zij doen ook na het ontbijt hun behoefte.

Ik heb ondertussen al een vijftiental foto’s van de twee halfapen genomen, ik hoop dat er op zijn minst een scherpe en goed belichte beeld bij zit. De laatste keer dat ik een film volschoot met apen, bij de Zanzibar red colobus (Procolobus kirkii) apen kolonie op Zanzibar, bleek er achteraf geen enkele aap te bekennen op de dia’s: ik had te vroeg of te laat geklikt toen de apen van de ene tak naar de andere tak sprongen en daardoor geen aap gefotografeerd. Door mijn camera zie ik, dat een van de halfapen zijn snuit omhoog steekt. Een hese brul daalt van hem het oerwoud in. Even later hoor ik een andere indri op een andere tak ook brullen, de toonhoogte van dat geluid is hoger. De eerste halfaap “zingt” weer.Even daarna hoor ik een indri in een belendend perceel “zingen”. 

Grote foto links is 92 Kb, rechts 105 Kb Links en rechts: Eén van de indri's is na zijn ontbijt aan het "zingen" begonnen Foto's: Fred Triep

Volgens mijn reisgids zou het gezang van de indri een geluid zijn tussen dat van een brandweersirene en het geluid van een walvis. Helaas heb ik nog nooit een walvis horen praten, maar het geluid dat we van de indri’s horen lijkt wel wat op een sirene. Het zingen van de indri’s heeft een duidelijke functie. Door de geluiden van de afzonderlijke families weet elke familie voldoende afstand te bewaren tot de families om hem heen. Omdat de verplaatsing van de verschillende families per dag maar een paar honderd meter is, is afstand bewaren een belangrijk middel om voor elk gezin voldoende voedsel te vinden.

De indri, die hoog in de boom zit, steekt nogmaals haar snuit in de hoogte. Deze indri moet een vrouwtje zijn. Bij deze halfapen is het vrouwtje de baas en zij zit altijd hoger in de bomen dan de mannetjes en de kinderen, die zelfstandig kunnen lopen. Een andere indri laat zijn gezang horen, dat moet wel het mannetje zijn. Op de achtergrond hoor ik de families van verder gelegen bospercelen “zingen”. Erg fascinerend! Ik maak nog wat foto’s van een indri, die zijn of haar snuit omhoog steekt.

Michael geeft aan, dat hij verder wil. Hij wil ons nog een andere familie laten zien. We lopen over het smalle pad verder. Ik hoor ook weer vanaf andere plekken in het bos het gegil van indri’s. Er moeten wel een aantal families in de omtrek zitten. Het pad is een beetje glibberig. Omdat dit Nationale Park aan de oostkant van Madagaskar ligt, regent het er, ook in de droge periode waarin we nu zitten, regelmatig. Het pad daalt enkele meters en ik merk dat ik mij schrap moet zetten om niet uit te glijden. Tien minuten later stoppen we weer. Michael gaat weer op zoek en komt een paar minuten later weer terug. Opnieuw weet hij ons een tweetal indri’s aan te wijzen.

Grote foto links is 56 Kb, rechts 79 Kb Links en rechts: De indri's hangen rustig in de bomen, terwijl ze naar die "vreemde" mensen kijken Foto's: Fred Triep

Als je al die indri’s hoort en ze ook nog te zien krijgt, dan zou je bijna denken dat deze halfapensoort er goed voorstaat. Maar toch is deze halfaap erg bedreigd. De IUCN heeft de indri de status “endangered” gegeven. In Andasibe Nationaal park komen nog maar 100 tot 200 individuen voor. Ook elders aan de oostkant van Madagaskar komen in de oerwoudgebiedjes kleine aantallen indri’s voor. Op de indri wordt door de mens niet gejaagd, omdat daar bij vele stammen in Madagaskar een taboe (fady) op rust. Ook van roofdieren hebben ze geen gevaar te duchten, omdat ze bijna altijd in de bomen blijven. De belangrijkste bedreiging voor de indri is de versnippering van zijn leefgebied. Het is dus belangrijk voor zijn voortbestaan, dat er voldoende grote oerwoudgebieden blijven bestaan. Tot nu toe is het niet gelukt om de indri in gevangenschap te laten voortplanten. Toch is er veel bekend over de wijze van leven van de indri. Men weet dan wel veel over deze bijzondere halfaap, maar waarschijnlijk is deze kennis gebaseerd op een klein aantal families die door de onderzoekers en de gidsen elke dag gevolgd worden.

Nadat we deze familie goed bekeken hebben, lopen we het pad verder. We lopen nog om een klein plasje heen. Ik zie prachtige boomvarens (Cyathea spec.) langs het water staan. Nadat we om het plasje heen gelopen zijn, keren we terug naar de ingang van het park. 

Grote foto links is 128 Kb, rechts 127 Kb Links en rechts: Een karakteristieke plant uit oerwoudreservaten van Madagaskar is de boomvaren. Deze zijn van het geslacht Cyathea Foto's: Fred Triep

Bij het bezoekerscentrum wijst Michael ons een kameleon aan, die langzaam op een takje van een struik loopt. 

De grote foto zijn respectievelijk 60 Kb, 80 Kb en 48 Kb Helemaal links, links en rechts: Een kameleon loopt over de takjes en de hand van Marianne Foto's: Fred Triep

We proberen hem voorzichtig op een takje te schuiven, die we hem voorhouden. Dat lukt, maar hij verandert ook van kleur: zijn oorspronkelijke takkleur verandert in een meer roodachtige glans. Zou hij kwaad zijn? Op het kleine takje kan ik hem goed fotograferen, langzaam schrijdt hij over het takje verder. We zetten hem terug in de struik en nemen afscheid van Michael. Voor ons was de ochtend zeer geslaagd. Die middag willen we nog wat rondkijken in het dorpje Andasibe. We lunchen met een lekker visje in het restaurantje tegenover de ingang van het Nationale Park. Voordat we naar Andasibe lopen, maken we nog een rondje om de plas tegenover de ingang. Daar zien we een ijvogel op een steen bij het meertje. Voorzichtig kruip ik met de camera en de telelens van 300 mm over de steen naar hem toe. Hij ziet er heel mooi uit!

Grote foto links is 80 Kb, rechts 78 Kb Links en rechts: De Madagaskareense ijsvogel of martinpecheur malachite (Corythornis vintsiodes ) zit rustig op een steen, terwijl ik met mijn camera naar hem toe kruip Foto's: Fred Triep

Nog een dag in Feon 'nyla

Het is de tweede dag van ons verblijf in Feon ’nyala. Vandaag gaan we later opstap. Gistermiddag hadden we tegen de Chinese eigenaren van het hotel gezegd dat we vandaag graag wilden fietsen. We willen naar het Mantadia Nationaal Park gaan, een ander oerwoudgebied ten noorden van Andasibe. En die avond tijdens het avondeten bleek het al rond te zijn. Men had een gids gevonden, die met ons mee zou willen gaan. Er waren ook fietsen geregeld, ze zouden die volgende ochtend voor ons bij de ingang klaar staan.
Het is rond half negen als we naar de eetzaal van het hotel lopen. Op het terras boven de rivier kijken we uit over de rivier. De zon is nu goed doorgebroken. Uit het oerwoud aan de overkant horen we het gegil van de indri’s. Zij zijn dus ook wakker geworden. Tijdens het ontbijt kunnen we nog regelmatig genieten van hun “gezang”. Welke dieren zouden we vandaag tegenkomen in het andere park? In een goede stemming stappen we om 9.00 uur op onze fietsen.

Meer informatie:

De reizigersplant:
http://www.botaniewebsite.nl/reiziger.html

Animal info- Indri
http://www.animalinfo.org/species/primate/indrindr.htm

Indri- Indri indri- ARKive
http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Indri_Indri/

Zanzibar red colobus- Procolobus kirkii - ARKive
http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Procolobus_kirkii/

Deze pagina is nieuw aangemaakt op zondag 24 oktober 2004.

Voor aanvullingen of reacties, stuur mij een email:

email: Fred Triep